مهندس علوم کشاورزی

گرد آورنده : حسین آشتا

کلوخه و پارافین

عنوان آزمایش : اندازه گیری وزن مخصوص ظاهری به روش کلوخه و پارافین

وسایل مورد نیاز :کلوخه خشک شده ، نخ خیاطی ، ترازو ، سیلندر استوانه ای ، پارافین مذاب , آب

مقدمه : وزن مخصوص ظاهري عبارت است از وزن واحد حجم خاك خشك در شرايط طبيعي و واحد آن بر حسب گرم بر سانتي متر مكعب ( /gr ) است . اصولا اين وزن خاك با ميزان منافذ نسبت عكس دارد ؛ يعني هر چقدر منافذ زياد تر باشد وزن مخصوص ظاهري كمتر خواهد بود . مثلا خاكهاي اسفنجي با منافذ زياد داراي وزن مخصوص ظاهري كمتري از خاكهاي فشرده اند.

روش کار : ابتدا کلوخه طبیعی خشک شده را وزن می کنید . وزن آن را ( A ) می نامید سپس نخ خیاطی را به مقدار دلخواه (cm 20 کافی می باشد ) دور آن گره زده سپس کلوخه را در داخل پارافین مذاب قوطه ور می کنید ، بطوریکه لایه ای از پارافین تمام محیط کلوخه را فرا بگیرد سپس کلوخه را از پارافین مذاب خارج نموده پس از سرد شدن مجددا اين عمل را چندين بار انجام مي دهيد تا تمام سطح كلوخه را پارافين فرا بگيرد . پس از سرد شدن مجددا آن را وزن می کنید و ( B ) نام گذاری می کنید . در داخل سیلندر استوانه ای حجم معینی آب می ریزید مثلا ( cc80 ) سپس کلوخه را در داخل آب قوطه ور می کنید ، طبق قانون ارشمیدس ارتفاع آب جابجا شده معدل حجم جسم قوطه ور است یعنی ارتفاع حجم آب جابجا شده همان حجم کلوخه و پارافین اطراف آن است . وزن كلوخه و پارافين را در آب داخل استوانه اندازه گيري مي كنيد و (C) بناميد .

نكته 1 : وزن مخصوص ظاهري خاكهاي آلي كمتر از خاكهاي معدني است و بين 0.2 تا 6 . 0 /gr نوسان مي كند.

نكته 2 : كلوخه بايد كاملا توسط پارافين پوشيده شود. اگر كلوخه كاملا پوشيده نشده باشد هنگامي كه آن را وارد آب مي كنيم از همان روزنه هايي كه توسط پارافين پوشيده نشده ، آب وارد كلوخه مي شود مقدار عددي بدست آمده كاملا اشتباه مي شود. سوال : آيا آن وقت وزني كه ترازو نشان مي دهد بيشتر از مقدار واقعي است يا كمتر؟ نظر من: فكر مي كنم آن وقت عدد C بيشتر از عدد B شود.

نظراستاد: ........................................................................................................ . !

طبق فرمول اعداد بدست آمده را جايگزين كنيد تا وزن مخصوص ظاهري ( ) را بدست آوريد :

=

شرح اعداد آزمايش انجام شده :

وزن کلوخه طبیعی خشک شده : 1.70 = A

وزن كلوخه وپارافين پس از سرد شدن : 2.535 = B

وزن كلوخه و پارافين درداخل آب : 2.275 = C

0.9 = g

2.54 = = =

خطاهاي آزمايش : آغشته نشدن كلوخه در پارافين به صورت كامل خطا در اندازه گيري وزني كلوخه و پارافين در آب . بي دقتي در آزمايش باعث مي شود اعداد به دست آمده بالاتر يا پايين تر از اعداد واقعي آزمايش شوند. بايد دقت كافي در انجام آزمايش داشت. آزمايش با دقت كامل انجام نشد ؛ آزمايش بدون خطا نيست ؟؟؟!!! .

نتيجه گيري : وزن مخصوص ظاهري به ذرات خاك و مواد آلي درون خاك بستگي دارد ؛ هر چقدر ذرات خاك فشرده تر باشند وزن مخصوص ظاهري خاك بيشتر مي شود . اما هرچه مواد آلي درون خاك بيشتر باشد وزن مخصوص ظاهري خاك كمتر مي شود .